- Λήψη συνδέσμου
- X
- Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο
- Άλλες εφαρμογές
- Λήψη συνδέσμου
- X
- Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο
- Άλλες εφαρμογές
Στις 14/06/1928 γεννιέται, στο περιβάλλον μιας αστικής οικογένειας, ο Αργεντινός Ερνέστο (Τσε) Γκεβάρα.
Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες εύπορες οικογένειες της εποχής, οι γονείς του Γκεβάρα ήταν αρκετά φιλελεύθεροι και συναναστρέφονταν τακτικά με τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα. Στα πρώτα χρόνια της ζωής του ο Ερνέστο έπασχε από βαριά μορφή άσθματος γεγονός που τον οδήγησε σε μια σχετικά απομονωμένη ζωή, βρίσκοντας συντροφιά στα βιβλία. Ο πατέρας του θα δηλώσει σχετικά: «όταν έγινε δώδεκα χρονών κατείχε μία παιδεία που αναλογούσε σε έναν νέο δεκαοκτώ ετών».Ως φοιτητής της Ιατρικής Σχολής του Μπουένος Άιρες θα συνδεθεί με το αναπτυσσόμενο φοιτητικό κίνημα της εποχής και θα γνωρίσει τις μαρξιστικές ιδέες. Ύστερα απ’ την αποφοίτησή του ξεκινάει ένα μεγάλο ταξίδι στη Λατινική Αμερική, στη διάρκεια του οποίου θα ζήσει από κοντά τις ταξικές ανισότητες που επιβάλλει η αστική τάξη κι ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός σε ολόκληρη την ήπειρο, ενώ θα έρθει σε επαφή με τις συνήθειες, τα δεινά και τις προσδοκίες της εργατικής τάξης.
Το 1952 θα σημειώσει «Εκεί (στο χωριό Μπακεδάνο) γίναμε φίλοι με ένα ζευγάρι χιλιανών εργατών που ήταν κομμουνιστές. Στο φως ενός κεριού που ανάψαμε για να φτιάξουμε ματέ και να φάμε λίγο ψωμοτύρι, τα συσπασμένα χαρακτηριστικά του εργάτη αποκτούσαν κάτι το μυστηριώδες και το τραγικό, ενώ με το απλό και εκφραστικό του λεξιλόγιο μας διηγιόταν για τους τρεις μήνες που πέρασε στην φυλακή, για τη γυναίκα του, που τον είχε ακολουθήσει πιστά, πεινασμένη, για τα παιδιά, που τα είχαν αφήσει σε έναν πονόψυχο γείτονα, για την ανώφελη περιπλάνηση του σε αναζήτηση δουλειάς, για τους συντρόφους που εξαφανίστηκαν μυστηριωδώς και που, καταπώς έλεγαν, τους είχαν ρίξει στη θάλασσα. Αυτό το ζευγάρι, που τουρτούριζε μέσα στη νύχτα της ερήμου, κολλημένοι ο ένας στον άλλο, ήταν η ζωντανή εικόνα των προλετάριων όλου του κόσμου. Δεν είχαν ούτε μια τριμμένη κουβέρτα να σκεπαστούν. Τους δώσαμε λοιπόν μια από τις δικές μας και εμείς βολευτήκαμε όπως-όπως κάτω από την άλλη. Ήταν από εκείνες τις φορές που υπέφερα πολύ από το κρύο, αλλά και που ένιωσα πιο αδελφωμένος με αυτό το, άγνωστο για μένα, ανθρώπινο είδος».
Κάστρο – Τσε
Ο νεαρός Ερνέστο θα απαρνηθεί την βόλεψη του αστικού του περιβάλλοντος και των ιατρικών του γνώσεων, επιλέγοντας μια ζωή αγώνων και προσφοράς σε μια σειρά από χώρες. Στη Γουατεμάλα, θα γράψει σε ένα γράμμα προς τη θεία του, «κατά τη διαδρομή μου είχα την ευκαιρία να περάσω απ την επικράτεια της United Fruit Co, όπου πείστηκα γι ακόμα μια φορά πόσο απαίσια είναι αυτά τα καπιταλιστικά χταπόδια. Ορκίστηκα μπροστά σε μια φωτογραφία του παλιού και πολυθρηνημένου συντρόφου Στάλιν ότι δε θα ησυχάσω μέχρι να δω τον αφανισμό αυτών των χταποδιών».
Ο Γκεβάρα θα μείνει πιστός σ’ αυτόν τον όρκο ολόκληρη τη ζωή του.
Το 1957, αναγνωρισμένος πια ως Τσε, θα γράψει, «Στα επονομαζόμενα «λάθη του Στάλιν» βρίσκεται η διαφορά μεταξύ μιας επαναστατικής και μιας ρεβιζιονιστικής αντίληψης. Πρέπει να μελετήσεις τον Στάλιν στο ιστορικό πλαίσιο που κινήθηκε, όχι να τον δεις (αποκλειστικά) ως ένα είδος αγριανθρώπου, αλλά στα συγκεκριμένα ιστορικά όρια. Ασπάστηκα τον κομμουνισμό εξαιτίας του πατερούλη Στάλιν και κανείς δεν πρέπει να ‘ρθει να μου πει ότι δεν πρέπει να διαβάζω Στάλιν. Τον διάβαζα όταν ήταν κάτι πολύ κακό να διαβάζεις γι’ αυτόν. Αυτό ήταν σε μια άλλη εποχή. Και επειδή δεν είμαι πολύ ευφυής, αλλά (είμαι) και ξεροκέφαλος, συνεχίζω να τον διαβάζω. Ιδιαίτερα σε αυτή τη νέα περίοδο που είναι ακόμη χειρότερο να διαβάζεις (για τον Στάλιν). Τότε, όπως και τώρα, βρίσκω μια σειρά πραγμάτων που είναι πολύ καλά».

Τον Νοέμβρη του 1960 ο Κομαντάντε Τσε Γκεβάρα επισκέπτεται τη Μόσχα ως εκπρόσωπος της κουβανικής κυβέρνησης. Παρά τις παραινέσεις της ρεβιζιονιστικής χρουστσοφικής ηγεσίας του ΚΚΣΕ θα καταθέσει στεφάνι στον τάφο του Στάλιν, που βρισκόταν ακόμη στο Μαυσωλείο του Λένιν.
Ο Τσε δεν ήταν τροτσκιστής, δεν ήταν σοσιαλδημοκράτης ούτε «αντικαπιταλιστής», και σίγουρα δεν ήταν υποχείριο του σοβιετικού αναθεωρητισμού. Παραθέτουμε ορισμένα σχετικά αποσπάσματα από λόγους και γράμματά του: «Έχουμε ανακηρύξει τους εαυτούς μας (τη Δημοκρατία της Κούβας) μέλη της ομάδας των Αδέσμευτων Χωρών αν και είμαστε Μαρξιστές-Λενινιστές, επειδή οι Αδέσμευτες Χώρες, όπως εμείς, πολεμάνε τον ιμπεριαλισμό». «Πιστεύω πως η βασική ιδεολογία στην οποία ο Τρότσκι βασίστηκε ήταν λανθασμένη, τα κρυφά κίνητρα της δράσης του (ήταν) λανθασμένα και τα τελευταία του χρόνια υπήρξαν σκοτεινά», «Οι τροτσκιστές δεν έχουν προσφέρει τίποτα απολύτως στο επαναστατικό κίνημα», «Ο Τρότσκι, μαζί με τον Χρουστσόφ, ανήκει στην κατηγορία των μεγάλων ρεβιζιονιστών».
Οι προσωπικές εκτιμήσεις του Τσε δεν περιορίστηκαν στο ιστορικό και ιδεολογικό πεδίο αλλά επεκτάθηκαν και στις οικονομικές μελέτες με τις οποίες ασχολήθηκε εκτός των άλλων και ως Υπουργός Βιομηχανίας της Δημοκρατίας της Κούβας. Τότε ήταν που άσκησε κριτική στις θεωρίες της «ειρηνικής συνύπαρξης» με τον ιμπεριαλισμό και της «ειρηνικής μετεξέλιξης» του καπιταλισμού, καθώς και στις σοσιαλιμπεριαλιστικές θεωρίες περί «διεθνούς καταμερισμού εργασίας». Την ίδια περίοδο που ο Γενικός Γραμματέας του ΚΚΣΕ Νικίτα Χρουστσόφ δηλώνει «τείνουμε χείρα συμφιλίωσης προς τις Η.Π.Α.», η εκτίμηση του Τσε συμπυκνώνεται στο εξής: «Ας ανακεφαλαιώσουμε έτσι τις προσδοκίες μας για τη νίκη: καταστροφή του ιμπεριαλισμού με την εξουδετέρωση του πιο ισχυρού του προπύργιου, που είναι η ιμπεριαλιστική κυριαρχία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής».
Σταδιακά θα αντιταχθεί στις σχέσεις εξάρτησης των σοσιαλιστικών χωρών από την ΕΣΣΔ, θα κριτικάρει την τροφοδότηση των εμπορευματικών σχέσεων στο εσωτερικό της Σοβιετικής Ένωσης και την πολιτική ανακωχής με τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό. Θα γράψει σχετικά με τις εμπορικές σχέσεις ανάμεσα στα σοσιαλιστικά κράτη: «Πώς μπορεί να ονομάζει κανείς «αμοιβαίο κέρδος» την πώληση σε τιμές παγκόσμιας αγοράς, προϊόντων […] που στοιχίζουν στις υποανάπτυκτες χώρες ανυπολόγιστους μόχθους και βάσανα, και την αγορά μηχανών που κατασκευάζονται στα μεγάλα αυτόματα εργοστάσια που υπάρχουν σήμερα, πάλι σε τιμές της παγκόσμιας αγοράς; Αν θεωρήσουμε δεδομένο αυτόν τον τύπο σχέσεων ανάμεσα στις δύο ομάδες εθνών, πρέπει να συμπεράνουμε πως οι σοσιαλιστικές χώρες είναι κατά κάποιο τρόπο συνένοχες της ιμπεριαλιστικής εκμετάλλευσης». Για τα υλικά κίνητρα, τις διαβαθμίσεις μισθών και την αυτοδιαχείριση των σοσιαλιστικών επιχειρήσεων: «Για τους οπαδούς της οικονομικής αυτοδιαχείρισης το άμεσο υλικό κίνητρο, […] που συνοδεύει την κοινωνία στα διάφορα στάδια της οικοδόμησης του κομμουνισμού, δεν είναι αντίθετο στην «ανάπτυξη» της συνείδησης. Για μας είναι αντίθετο. Γι’ αυτό αντιμαχόμαστε την κυριαρχία του, γιατί αυτή θα σήμαινε καθυστέρηση στην ανάπτυξη της σοσιαλιστικής ηθικής» και «τα καταναλωτικά αγαθά είναι σήμα κατατεθέν στη διαμόρφωση της συνείδησης για τους υπερασπιστές τους άλλου συστήματος (του καπιταλιστικού)», «πιστεύουμε ότι στην οικονομία ο τύπος αυτός του μοχλού (εννοεί τα υλικά κίνητρα και τον καταναλωτισμό) αποκτάει γρήγορα τη σημασία της κατηγορίας καθεαυτής και μετά επιβάλλει τη δική του δυναμική στις ανθρώπινες σχέσεις. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πηγάζει από τον καπιταλισμό και είναι καταδικασμένος να πεθάνει στο σοσιαλισμό».
Παρ’ όλες τις εύστοχες παρατηρήσεις του όμως ο Τσε Γκεβάρα δε συνέβαλλε τα μέγιστα στον αντιρεβιζιονιστικό αγώνα που ξέσπασε τότε με επικεφαλής το ΚΚΚίνας και τον Μάο Τσετούνγκ, δεν έκοψε αποφασιστικά τον ομφάλιο λώρο που συνέδεε την Κούβα με τη νέα αστική τάξη και τις ρεβιζιονιστικές της θεωρίες, πράγμα που οδήγησε την Κούβα σε μεγάλες περιπέτειες ύστερα απ’ την κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού». Στοιχεία του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής εισάγονταν κι ενισχύονταν στην κουβανική οικονομία σταδιακά σ’ όλη την περίοδο ’60-’80, πορεία που εντείνεται σήμερα ύστερα κι απ’ το θάνατο του Φιντέλ Κάστρο.
Αυτή η ανοχή απέναντι στη φύση του ρεβιζιονισμού είναι που κόστισε τελικά και τη ζωή του μεγάλου επαναστάτη, αφού προδόθηκε από το Κομμουνιστικό Κόμμα Βολιβίας, το οποίο ακολουθούσε μια ηττοπαθή γραμμή υπό την καθοδήγηση του ΚΚΣΕ. Ενώ ο γραμματέας του, Μάριο Μόνχε, είχε δεσμευτεί για τη συμπαράσταση και ενίσχυση του αντάρτικου στρατού του Τσε στη νοτιοανατολική Βολιβία, την τελευταία στιγμή λάκισε, συμβιβάστηκε με την αστική τάξη της Βολιβίας και τους ιμπεριαλιστές, οδηγώντας στην απομόνωση των ανταρτών, στη σύλληψη και δολοφονία του Τσε από τη βολιβιανή αντίδραση υπό την καθοδήγηση της CIA. Ο ίδιος ο Γκεβάρα θα γράψει για τον Μόνχε, «Όπως το περίμενα, η στάση που κράτησε ο Μόνχε ήταν στην αρχή μεν η υπεκφυγή στη συνέχεια δε η προδοσία».
Μα και η τακτική του Τσε που υπερεκτιμούσε τον αντάρτικο πόλεμο σε σχέση με την πολιτική ωρίμανση και τη μαζική οργάνωση του αντιιμπεριαλιστικού και εργατικού κινήματος ήταν μια μηχανιστική αντιγραφή της κουβανικής πείρας, μια πρωτότυπη μέθοδος εξαγωγής της επανάστασης η οποία δε στέφθηκε με επιτυχία ούτε στο Κονγκό, ούτε στη Βολιβία, ούτε και σε κανένα άλλο από τα μέρη που δοκιμάστηκε.
Η επαναστατική δράση του Τσε Γκεβάρα με τις αδυναμίες και τις ελλείψεις της, εμπλούτισε το θεωρητικό οπλοστάσιο των κομμουνιστών για ζητήματα όπως ο αντιιμπεριαλιστικός αγώνας, ο αντάρτικος πόλεμος καθώς και για ζητήματα που αφορούν τη σοσιαλιστική οικοδόμηση. Η μεγαλύτερη του συνεισφορά όμως, αυτή που τον κάνει να λάμπει σαν άστρο για τους αγωνιστές και τη νεολαία και να τους εμπνέει τα πιο αγνά και μεγαλειώδη ιδανικά 51 χρόνια μετά το θάνατό του, είναι η ανυποχώρητη στάση του απέναντι στους εκμεταλλευτές του λαού, απέναντι στους τυράννους του ιμπεριαλισμού και της κεφαλαιοκρατίας. Αυτό που τον ξεχωρίζει από τους αμέτρητους μάρτυρες του κομμουνιστικού κινήματος είναι η βαθιά πίστη που απέπνεε για το δίκιο του αγώνα, για τη νίκη, η αυταπάρνηση με την οποία έσκυβε στο λαό κι έκανε τα προβλήματά των ανθρώπων απ’ όλες τις γωνιές του κόσμου προσωπική υπόθεση, η βαθειά του αγάπη για τους κολασμένους αυτής της γης.

Στις 9/10/1967) στην τοποθεσία Λα Ιγκέρα της Βολιβίας πέφτει νεκρός. Δολοφονήθηκε από πράκτορες της CIA, αφού προδόθηκε – όπως δείχνουν όλα τα στοιχεία -από τον Μάριο Χόρχε, γραμματέα του βολιβιανού φιλοσοβιετικού κομμουνιστικού κόμματος.
Ο Τσε Γκεβάρα αποτέλεσε στη συνέχεια την πιο δημοφιλή επαναστατική φιγούρα, «κόσμησε» τα δωμάτια εκατομμυρίων φοιτητών – και όχι μόνο – και ενέπνευσε πάμπολλα κινήματα και αγωνιστές της αριστεράς. Αγιοποιήθηκε από πολλές πλευρές και οικειοποιήθηκε ασύστολα από κάποιους (πχ Φ. Κάστρο και σοβιετικοί) που δυσφόρησαν με τις απρόβλεπτες πολιτικές και στρατιωτικές κινήσεις του. Διαφώνησε με τους Σοβιετικούς των Χρουτσώφ – Μπρέζνιεφ γιατί είχαν εγκαταλείψει την αντιιμπεριαλιστική γραμμή.
Η ζωή και η δράση του Τσε Γκεβάρα, που σήμερα βρίσκεται στα όρια του μύθου – θρύλου, είχε έντονα τα στοιχεία του ιεραποστολικού αλτρουισμού, της αφοσίωσης στον σκοπό και της αυτοθυσίας. Αγωνιστής με γερή κλασική και μαρξιστική παιδεία, οξύνους, διορατικός και αποφασιστικός χαρακτήρας, ελέγχεται όμως για μια σειρά λάθη, παραλείψεις και αβλεψίες που τον οδήγησαν στη δολοφονία του και σ΄ αποτυχημένες εκστρατείες, αν εξαιρέσουμε αυτήν στην Κούβα που ανέτρεψε τον δικτάτορα Μπατίστα. Ο Τσε Γκεβάρα υπέρμαχος της πρακτικής του ανταρτοπόλεμου, φλογερός αντιιμπεριαλιστής και αντιαμερικάνος εισήγαγε τη θεωρία του φοκισμού (σπίθα) όπου μία αντάρτικη πρωτοπορία θα συγκινήσει και θα κινήσει το λαό. Πρόκειται για μία καρικατούρα της θεωρίας του λαϊκού παρατεταμένου πολέμου (Μάο τσε Τουνγκ) που γίνεται με τις μάζες για τις μάζες.
Ωστόσο η αυτοθυσία και το προσωπικό του παράδειγμα – παρά τα λάθη του – τον κατατάσσουν στο μεγάλο βιβλίο των επαναστατών.
Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες εύπορες οικογένειες της εποχής, οι γονείς του Γκεβάρα ήταν αρκετά φιλελεύθεροι και συναναστρέφονταν τακτικά με τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα. Στα πρώτα χρόνια της ζωής του ο Ερνέστο έπασχε από βαριά μορφή άσθματος γεγονός που τον οδήγησε σε μια σχετικά απομονωμένη ζωή, βρίσκοντας συντροφιά στα βιβλία. Ο πατέρας του θα δηλώσει σχετικά: «όταν έγινε δώδεκα χρονών κατείχε μία παιδεία που αναλογούσε σε έναν νέο δεκαοκτώ ετών».Ως φοιτητής της Ιατρικής Σχολής του Μπουένος Άιρες θα συνδεθεί με το αναπτυσσόμενο φοιτητικό κίνημα της εποχής και θα γνωρίσει τις μαρξιστικές ιδέες. Ύστερα απ’ την αποφοίτησή του ξεκινάει ένα μεγάλο ταξίδι στη Λατινική Αμερική, στη διάρκεια του οποίου θα ζήσει από κοντά τις ταξικές ανισότητες που επιβάλλει η αστική τάξη κι ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός σε ολόκληρη την ήπειρο, ενώ θα έρθει σε επαφή με τις συνήθειες, τα δεινά και τις προσδοκίες της εργατικής τάξης.
Το 1952 θα σημειώσει «Εκεί (στο χωριό Μπακεδάνο) γίναμε φίλοι με ένα ζευγάρι χιλιανών εργατών που ήταν κομμουνιστές. Στο φως ενός κεριού που ανάψαμε για να φτιάξουμε ματέ και να φάμε λίγο ψωμοτύρι, τα συσπασμένα χαρακτηριστικά του εργάτη αποκτούσαν κάτι το μυστηριώδες και το τραγικό, ενώ με το απλό και εκφραστικό του λεξιλόγιο μας διηγιόταν για τους τρεις μήνες που πέρασε στην φυλακή, για τη γυναίκα του, που τον είχε ακολουθήσει πιστά, πεινασμένη, για τα παιδιά, που τα είχαν αφήσει σε έναν πονόψυχο γείτονα, για την ανώφελη περιπλάνηση του σε αναζήτηση δουλειάς, για τους συντρόφους που εξαφανίστηκαν μυστηριωδώς και που, καταπώς έλεγαν, τους είχαν ρίξει στη θάλασσα. Αυτό το ζευγάρι, που τουρτούριζε μέσα στη νύχτα της ερήμου, κολλημένοι ο ένας στον άλλο, ήταν η ζωντανή εικόνα των προλετάριων όλου του κόσμου. Δεν είχαν ούτε μια τριμμένη κουβέρτα να σκεπαστούν. Τους δώσαμε λοιπόν μια από τις δικές μας και εμείς βολευτήκαμε όπως-όπως κάτω από την άλλη. Ήταν από εκείνες τις φορές που υπέφερα πολύ από το κρύο, αλλά και που ένιωσα πιο αδελφωμένος με αυτό το, άγνωστο για μένα, ανθρώπινο είδος».
Κάστρο – ΤσεΟ νεαρός Ερνέστο θα απαρνηθεί την βόλεψη του αστικού του περιβάλλοντος και των ιατρικών του γνώσεων, επιλέγοντας μια ζωή αγώνων και προσφοράς σε μια σειρά από χώρες. Στη Γουατεμάλα, θα γράψει σε ένα γράμμα προς τη θεία του, «κατά τη διαδρομή μου είχα την ευκαιρία να περάσω απ την επικράτεια της United Fruit Co, όπου πείστηκα γι ακόμα μια φορά πόσο απαίσια είναι αυτά τα καπιταλιστικά χταπόδια. Ορκίστηκα μπροστά σε μια φωτογραφία του παλιού και πολυθρηνημένου συντρόφου Στάλιν ότι δε θα ησυχάσω μέχρι να δω τον αφανισμό αυτών των χταποδιών».
Ο Γκεβάρα θα μείνει πιστός σ’ αυτόν τον όρκο ολόκληρη τη ζωή του.
Το 1957, αναγνωρισμένος πια ως Τσε, θα γράψει, «Στα επονομαζόμενα «λάθη του Στάλιν» βρίσκεται η διαφορά μεταξύ μιας επαναστατικής και μιας ρεβιζιονιστικής αντίληψης. Πρέπει να μελετήσεις τον Στάλιν στο ιστορικό πλαίσιο που κινήθηκε, όχι να τον δεις (αποκλειστικά) ως ένα είδος αγριανθρώπου, αλλά στα συγκεκριμένα ιστορικά όρια. Ασπάστηκα τον κομμουνισμό εξαιτίας του πατερούλη Στάλιν και κανείς δεν πρέπει να ‘ρθει να μου πει ότι δεν πρέπει να διαβάζω Στάλιν. Τον διάβαζα όταν ήταν κάτι πολύ κακό να διαβάζεις γι’ αυτόν. Αυτό ήταν σε μια άλλη εποχή. Και επειδή δεν είμαι πολύ ευφυής, αλλά (είμαι) και ξεροκέφαλος, συνεχίζω να τον διαβάζω. Ιδιαίτερα σε αυτή τη νέα περίοδο που είναι ακόμη χειρότερο να διαβάζεις (για τον Στάλιν). Τότε, όπως και τώρα, βρίσκω μια σειρά πραγμάτων που είναι πολύ καλά».

Τον Νοέμβρη του 1960 ο Κομαντάντε Τσε Γκεβάρα επισκέπτεται τη Μόσχα ως εκπρόσωπος της κουβανικής κυβέρνησης. Παρά τις παραινέσεις της ρεβιζιονιστικής χρουστσοφικής ηγεσίας του ΚΚΣΕ θα καταθέσει στεφάνι στον τάφο του Στάλιν, που βρισκόταν ακόμη στο Μαυσωλείο του Λένιν.
Ο Τσε δεν ήταν τροτσκιστής, δεν ήταν σοσιαλδημοκράτης ούτε «αντικαπιταλιστής», και σίγουρα δεν ήταν υποχείριο του σοβιετικού αναθεωρητισμού. Παραθέτουμε ορισμένα σχετικά αποσπάσματα από λόγους και γράμματά του: «Έχουμε ανακηρύξει τους εαυτούς μας (τη Δημοκρατία της Κούβας) μέλη της ομάδας των Αδέσμευτων Χωρών αν και είμαστε Μαρξιστές-Λενινιστές, επειδή οι Αδέσμευτες Χώρες, όπως εμείς, πολεμάνε τον ιμπεριαλισμό». «Πιστεύω πως η βασική ιδεολογία στην οποία ο Τρότσκι βασίστηκε ήταν λανθασμένη, τα κρυφά κίνητρα της δράσης του (ήταν) λανθασμένα και τα τελευταία του χρόνια υπήρξαν σκοτεινά», «Οι τροτσκιστές δεν έχουν προσφέρει τίποτα απολύτως στο επαναστατικό κίνημα», «Ο Τρότσκι, μαζί με τον Χρουστσόφ, ανήκει στην κατηγορία των μεγάλων ρεβιζιονιστών».
Οι προσωπικές εκτιμήσεις του Τσε δεν περιορίστηκαν στο ιστορικό και ιδεολογικό πεδίο αλλά επεκτάθηκαν και στις οικονομικές μελέτες με τις οποίες ασχολήθηκε εκτός των άλλων και ως Υπουργός Βιομηχανίας της Δημοκρατίας της Κούβας. Τότε ήταν που άσκησε κριτική στις θεωρίες της «ειρηνικής συνύπαρξης» με τον ιμπεριαλισμό και της «ειρηνικής μετεξέλιξης» του καπιταλισμού, καθώς και στις σοσιαλιμπεριαλιστικές θεωρίες περί «διεθνούς καταμερισμού εργασίας». Την ίδια περίοδο που ο Γενικός Γραμματέας του ΚΚΣΕ Νικίτα Χρουστσόφ δηλώνει «τείνουμε χείρα συμφιλίωσης προς τις Η.Π.Α.», η εκτίμηση του Τσε συμπυκνώνεται στο εξής: «Ας ανακεφαλαιώσουμε έτσι τις προσδοκίες μας για τη νίκη: καταστροφή του ιμπεριαλισμού με την εξουδετέρωση του πιο ισχυρού του προπύργιου, που είναι η ιμπεριαλιστική κυριαρχία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής».
Σταδιακά θα αντιταχθεί στις σχέσεις εξάρτησης των σοσιαλιστικών χωρών από την ΕΣΣΔ, θα κριτικάρει την τροφοδότηση των εμπορευματικών σχέσεων στο εσωτερικό της Σοβιετικής Ένωσης και την πολιτική ανακωχής με τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό. Θα γράψει σχετικά με τις εμπορικές σχέσεις ανάμεσα στα σοσιαλιστικά κράτη: «Πώς μπορεί να ονομάζει κανείς «αμοιβαίο κέρδος» την πώληση σε τιμές παγκόσμιας αγοράς, προϊόντων […] που στοιχίζουν στις υποανάπτυκτες χώρες ανυπολόγιστους μόχθους και βάσανα, και την αγορά μηχανών που κατασκευάζονται στα μεγάλα αυτόματα εργοστάσια που υπάρχουν σήμερα, πάλι σε τιμές της παγκόσμιας αγοράς; Αν θεωρήσουμε δεδομένο αυτόν τον τύπο σχέσεων ανάμεσα στις δύο ομάδες εθνών, πρέπει να συμπεράνουμε πως οι σοσιαλιστικές χώρες είναι κατά κάποιο τρόπο συνένοχες της ιμπεριαλιστικής εκμετάλλευσης». Για τα υλικά κίνητρα, τις διαβαθμίσεις μισθών και την αυτοδιαχείριση των σοσιαλιστικών επιχειρήσεων: «Για τους οπαδούς της οικονομικής αυτοδιαχείρισης το άμεσο υλικό κίνητρο, […] που συνοδεύει την κοινωνία στα διάφορα στάδια της οικοδόμησης του κομμουνισμού, δεν είναι αντίθετο στην «ανάπτυξη» της συνείδησης. Για μας είναι αντίθετο. Γι’ αυτό αντιμαχόμαστε την κυριαρχία του, γιατί αυτή θα σήμαινε καθυστέρηση στην ανάπτυξη της σοσιαλιστικής ηθικής» και «τα καταναλωτικά αγαθά είναι σήμα κατατεθέν στη διαμόρφωση της συνείδησης για τους υπερασπιστές τους άλλου συστήματος (του καπιταλιστικού)», «πιστεύουμε ότι στην οικονομία ο τύπος αυτός του μοχλού (εννοεί τα υλικά κίνητρα και τον καταναλωτισμό) αποκτάει γρήγορα τη σημασία της κατηγορίας καθεαυτής και μετά επιβάλλει τη δική του δυναμική στις ανθρώπινες σχέσεις. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πηγάζει από τον καπιταλισμό και είναι καταδικασμένος να πεθάνει στο σοσιαλισμό».
Παρ’ όλες τις εύστοχες παρατηρήσεις του όμως ο Τσε Γκεβάρα δε συνέβαλλε τα μέγιστα στον αντιρεβιζιονιστικό αγώνα που ξέσπασε τότε με επικεφαλής το ΚΚΚίνας και τον Μάο Τσετούνγκ, δεν έκοψε αποφασιστικά τον ομφάλιο λώρο που συνέδεε την Κούβα με τη νέα αστική τάξη και τις ρεβιζιονιστικές της θεωρίες, πράγμα που οδήγησε την Κούβα σε μεγάλες περιπέτειες ύστερα απ’ την κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού». Στοιχεία του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής εισάγονταν κι ενισχύονταν στην κουβανική οικονομία σταδιακά σ’ όλη την περίοδο ’60-’80, πορεία που εντείνεται σήμερα ύστερα κι απ’ το θάνατο του Φιντέλ Κάστρο.
Αυτή η ανοχή απέναντι στη φύση του ρεβιζιονισμού είναι που κόστισε τελικά και τη ζωή του μεγάλου επαναστάτη, αφού προδόθηκε από το Κομμουνιστικό Κόμμα Βολιβίας, το οποίο ακολουθούσε μια ηττοπαθή γραμμή υπό την καθοδήγηση του ΚΚΣΕ. Ενώ ο γραμματέας του, Μάριο Μόνχε, είχε δεσμευτεί για τη συμπαράσταση και ενίσχυση του αντάρτικου στρατού του Τσε στη νοτιοανατολική Βολιβία, την τελευταία στιγμή λάκισε, συμβιβάστηκε με την αστική τάξη της Βολιβίας και τους ιμπεριαλιστές, οδηγώντας στην απομόνωση των ανταρτών, στη σύλληψη και δολοφονία του Τσε από τη βολιβιανή αντίδραση υπό την καθοδήγηση της CIA. Ο ίδιος ο Γκεβάρα θα γράψει για τον Μόνχε, «Όπως το περίμενα, η στάση που κράτησε ο Μόνχε ήταν στην αρχή μεν η υπεκφυγή στη συνέχεια δε η προδοσία».
Μα και η τακτική του Τσε που υπερεκτιμούσε τον αντάρτικο πόλεμο σε σχέση με την πολιτική ωρίμανση και τη μαζική οργάνωση του αντιιμπεριαλιστικού και εργατικού κινήματος ήταν μια μηχανιστική αντιγραφή της κουβανικής πείρας, μια πρωτότυπη μέθοδος εξαγωγής της επανάστασης η οποία δε στέφθηκε με επιτυχία ούτε στο Κονγκό, ούτε στη Βολιβία, ούτε και σε κανένα άλλο από τα μέρη που δοκιμάστηκε.
Η επαναστατική δράση του Τσε Γκεβάρα με τις αδυναμίες και τις ελλείψεις της, εμπλούτισε το θεωρητικό οπλοστάσιο των κομμουνιστών για ζητήματα όπως ο αντιιμπεριαλιστικός αγώνας, ο αντάρτικος πόλεμος καθώς και για ζητήματα που αφορούν τη σοσιαλιστική οικοδόμηση. Η μεγαλύτερη του συνεισφορά όμως, αυτή που τον κάνει να λάμπει σαν άστρο για τους αγωνιστές και τη νεολαία και να τους εμπνέει τα πιο αγνά και μεγαλειώδη ιδανικά 51 χρόνια μετά το θάνατό του, είναι η ανυποχώρητη στάση του απέναντι στους εκμεταλλευτές του λαού, απέναντι στους τυράννους του ιμπεριαλισμού και της κεφαλαιοκρατίας. Αυτό που τον ξεχωρίζει από τους αμέτρητους μάρτυρες του κομμουνιστικού κινήματος είναι η βαθιά πίστη που απέπνεε για το δίκιο του αγώνα, για τη νίκη, η αυταπάρνηση με την οποία έσκυβε στο λαό κι έκανε τα προβλήματά των ανθρώπων απ’ όλες τις γωνιές του κόσμου προσωπική υπόθεση, η βαθειά του αγάπη για τους κολασμένους αυτής της γης.

Στις 9/10/1967) στην τοποθεσία Λα Ιγκέρα της Βολιβίας πέφτει νεκρός. Δολοφονήθηκε από πράκτορες της CIA, αφού προδόθηκε – όπως δείχνουν όλα τα στοιχεία -από τον Μάριο Χόρχε, γραμματέα του βολιβιανού φιλοσοβιετικού κομμουνιστικού κόμματος.
Ο Τσε Γκεβάρα αποτέλεσε στη συνέχεια την πιο δημοφιλή επαναστατική φιγούρα, «κόσμησε» τα δωμάτια εκατομμυρίων φοιτητών – και όχι μόνο – και ενέπνευσε πάμπολλα κινήματα και αγωνιστές της αριστεράς. Αγιοποιήθηκε από πολλές πλευρές και οικειοποιήθηκε ασύστολα από κάποιους (πχ Φ. Κάστρο και σοβιετικοί) που δυσφόρησαν με τις απρόβλεπτες πολιτικές και στρατιωτικές κινήσεις του. Διαφώνησε με τους Σοβιετικούς των Χρουτσώφ – Μπρέζνιεφ γιατί είχαν εγκαταλείψει την αντιιμπεριαλιστική γραμμή.
Η ζωή και η δράση του Τσε Γκεβάρα, που σήμερα βρίσκεται στα όρια του μύθου – θρύλου, είχε έντονα τα στοιχεία του ιεραποστολικού αλτρουισμού, της αφοσίωσης στον σκοπό και της αυτοθυσίας. Αγωνιστής με γερή κλασική και μαρξιστική παιδεία, οξύνους, διορατικός και αποφασιστικός χαρακτήρας, ελέγχεται όμως για μια σειρά λάθη, παραλείψεις και αβλεψίες που τον οδήγησαν στη δολοφονία του και σ΄ αποτυχημένες εκστρατείες, αν εξαιρέσουμε αυτήν στην Κούβα που ανέτρεψε τον δικτάτορα Μπατίστα. Ο Τσε Γκεβάρα υπέρμαχος της πρακτικής του ανταρτοπόλεμου, φλογερός αντιιμπεριαλιστής και αντιαμερικάνος εισήγαγε τη θεωρία του φοκισμού (σπίθα) όπου μία αντάρτικη πρωτοπορία θα συγκινήσει και θα κινήσει το λαό. Πρόκειται για μία καρικατούρα της θεωρίας του λαϊκού παρατεταμένου πολέμου (Μάο τσε Τουνγκ) που γίνεται με τις μάζες για τις μάζες.
Ωστόσο η αυτοθυσία και το προσωπικό του παράδειγμα – παρά τα λάθη του – τον κατατάσσουν στο μεγάλο βιβλίο των επαναστατών.
Ετικέτες
Ετικέτες
- 20ο Συνέδριο ΚΚΕ
- 20ο Συνέδριο ΚΚΣΕ
- 22ο συνέδριο ΚΚΕ
- 25η Μαρτίου
- 28η Οκτωβρίου
- 2ο ΕΠΑΛ
- 2ος παγκόσμιος πόλεμος
- 30 χρόνια ΚΚΕ (μ-λ)
- 33ο συνέδριο ΕΚΑ
- 3ο συνέδριο ΝΑΡ
- 5μηνα
- 5ο Συνέδριο
- 6ο Συνέδριο
- 7ο Συνέδριο
- 8ωρο
- ΑΓΕΤ
- Άγραφα
- αγρότες
- Αγροτικά
- ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ
- Αγωνιστικές Κινήσεις
- Αδαμόπουλος
- ΑΔΕΔΥ
- ΑΕΙ
- ΑΕΚ
- Αη Στράτης
- Αθήνα
- αθλητισμός
- Αιγαίο
- αιολικά
- ΑΚΕΛ
- ακρίβεια
- ακροδεξιά
- Αλαβάνος
- Αλβανία
- Αλγερία
- Αλίαρτος
- Αλιβέρι
- αλληλεγγύη
- Αλληλλεγγύη
- Αλμαδοβάρ
- Αλουμίνιο της Ελλάδας
- ΑμεΑ
- Αμερικη
- Αμφίκλεια
- Άμφισσα
- Αναγέννηση
- ανακοινώσεις
- ανακοίνωση
- ανακοίνωση Κ.Ε.
- ανακοίνωση συντονιστικής επιτροπής
- Ανάπηροι
- αναρχία
- ανεμογεννήτριες
- ανεξαρτησία
- ανεργία
- ανθρωπιστική κρίση
- ΑΝΤ.ΑΡ.ΣΥ.Α.
- ΑΝΤΑΡΣΥΑ
- αντικαπιταλισμός
- αντικομμουνισμός
- αντιπολίτευση
- Αντιτετράδια της Εκπαίδευσης
- αντιφασισμός
- αντιφασιστική νίκη
- αξιολόγηση
- ΑΟΖ
- απεργια
- απεργία
- απεργία 28 Φλεβάρη
- απεργία πείνας
- ΑΠΘ
- απολύσεις
- απορρίμματα
- Αποχαιρετισμοί
- αποχή
- ΑΠΟΨΕΙΣ
- απόψεις
- ΑΡ.Α.Σ.
- ΑΡ.ΑΝ.
- ΑΡΑΣ
- Άρης Βελουχιώτης
- Αριστερά
- ΑΡΙΣΤΕΡΗ ΑΝΤΙΙΜΠΕΡΙΑΛΙΣΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ
- Αρχαιολογία
- αρχιτεκτονική
- ΑΣΓΜΕ
- Ασία
- Άσμουσεν
- ΑΣΟΕΕ
- Ασπασία Δεμερούκη
- Αστυνομία
- αστυνομική βία
- άσυλο
- ασφαλιστικό
- Ασωπός
- Αταλάντη
- ΑΤΕ
- ΑΤΙΚ
- ατομική βία
- ΑΤΤΙΚΟΝ
- Αυγή
- Αυστραλία
- αυταρχισμός
- αυτοδιάθεση
- αυτοδιαχείρηση
- Αυτοδιοίκηση
- Αυτοκτονιές
- Αφγανιστάν
- αφιέρωμα
- Αφρική
- Βαθύ Κόκκινο
- Βαλκάνια
- Βάρκιζα
- Βάρναλης
- Βαρουφάκης
- Βάρσος
- Βάσεις
- ΒΕΝΕΖΟΥΕΛΑ
- ΒΗΜΑ
- Βιετνάμ
- Βιολάντα
- ΒΙΟΜΕΚ
- ΒΙΟΜΕΤ
- Βογιατζόγλου
- Βοήθεια στο Σπίτι
- Βοιωτία
- Βοιώτία
- Βολιβία
- Βόλοσ
- Βόλος
- Βόρεια Εύβοια
- Βόρεια Κορέα
- Βόρειος Κορέα
- Βοσνίδης
- Βουλευτικές 2015
- Βραζιλία
- Βρετανία
- Βρυξέλες
- Γάζα
- Γαλαξίας
- Γαλλία
- ΓΕΝΙΚΗ ΑΠΕΡΓΙΑ
- Γενική Συνέλευση
- ΓΕΝΟΠ
- Γερμανία
- Γεωργία
- γηροκομείο Καπρενησίου
- Γιάννενα
- Γιατροί του Κόσμου
- Γιουγκοσλαβία
- Γκουέρνικα
- Γκράμσι
- Γληνός
- γνώμες
- γνώμη
- γονείς
- Γοργοπόταμος
- Γρηγορόπουλος
- ΓΣΕΒΕΕ
- ΓΣΕΕ
- Γυναίκες
- Δ.Σ.Ε.
- Δάσκαλοι
- δασμοί
- ΔΕΗ
- ΔΕΘ
- Δεκαπενθήμερο
- Δεκέμβρης 1944
- Δεκέμβρης 2008
- Δεκεμβριανά 1944
- Δελαστίκ
- ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ
- ΔΗΜΑΡ
- Δημοκρατία
- Δημοκρατικά Δικαιώματα
- Δημόσιο
- Δημοσιογράφοι
- Δημοσκοπήσεις
- Δημοτικές και περιφερειακές εκλογές
- δημοψήφισμα
- διαγραφές φοιτητών
- Διαγωνίως
- Διαδήλωση
- διαθεσιμότητα
- Διακύρηξη 3η Σεπτέμβρη
- διανόηση
- Διάσκεψη Μονάχου
- διαφθορά
- δίδακτρα
- Διεθνή
- Διεθνής
- διεθνισμός
- Δικαιοσύνη
- Δικαιώματα
- Δικτατορία
- Διόδια
- διοικητικοί
- Δίστομο
- ΔΝΤ
- ΔΟΕ
- δολάριο
- Δομνίστα
- Δράμα
- δραχμή
- ΔΣΕ
- Δωδώνη
- Ε.Α.Μ
- Ε.Ε
- Ε.Ε.
- Ε.Κ.Τ.
- ΕΑΑΚ
- ΕΑΜ
- έγκλημα Τέμπη
- ΕΕΔΥΕ
- εθελοντισμός
- Εθνική Ανεξαρτησία
- Εθνική Αντίσταση
- εθνικισμός
- Έθνικο ζήτημα
- ειδική αγωγή
- εικόνες
- ΕΙΝΝΕΥΒ
- Ειρήνη
- ΕΚΑ
- εκδηλώσεις
- εκδήλωση
- ΕΚΚΕ
- εκκλησία
- Εκλογές
- εκλογές 2019
- εκλογές 2023
- Εκλογική Συνεργασία
- Εκπαίδευση
- ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ
- Εκπαιδευτικός Όμιλος Ημαθίας
- εκφασισμός
- ΕΛΑΣ
- Ελλάδα
- Ελληνοτουρκικά
- ΕΛΜΕ ΒΟΙΩΤΙΑΣ
- ΕΛΜΕ ΕΥΒΟΙΑΣ
- ΕΛΜΕ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ
- ΕΛΜΕ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ
- ΕΛΜΕ ΦΩΚΙΔΑΣ
- ΕΛΤΑ
- εμβόλια
- εμπόριο
- έμποροι
- εμφύλιος
- ΕνΑΑ
- Ένγκελς
- ενέργεια
- Ένωση Εργαζομένων Τσιμέντων Χαλκίδας
- Ένωση Ιδιωτικών Υπαλλήλων Χαλκίδας
- εξάρτηση
- εξεγέρσεις
- εξετάσεις
- εξοκοινωβουλευτική αριστερά
- εξοπλισμοί
- εξωκοινοβουλευτική αριστερά
- ΕΟΠΠΥ
- Επαγγελματοβιοτέχνες
- Επιμελητήριο Φθιώτιδας
- Επιστήμη
- επιστολή
- επιστράτευση
- ΕΠΟΝ
- ΕΡΓ.Α.Σ.
- εργαζομενοι
- εργαζόμενοι
- εργασία
- εργασιακά δικαιώματα
- Εργατικά
- Εργατικό Κέντρο Εύβοιας
- Εργατικό Κέντρο Θήβας
- Εργατικό Κέντρο Λιβαδειάς
- Εργατικό Κέντρο Λιβαδειάς.
- Εργατικό Κέντρο Φθιώτιδας
- Εργατικό Κέντρο Φωκίδας
- εργατικό κίνημα
- εργοδοτική τρομοκρατία
- εργολαβίες
- εργολαβικοί ΑΠΘ
- ΕΡΤ
- ΕΣΕΕ
- ΕΣΣΔ
- Εύβοια
- Ευκαρπία
- Ευρυτανία
- Ευρώ
- ευρωεκλογές 2014
- ευρωεκλογές 2019
- ευρωεκλογές 2024
- ευρώπη
- Εφοπλιστές
- Ζαχαριάδης
- Ζούμπος
- ΖΟΥΡΑΣ
- Ηλεκτρομηχανική Κύμης
- ηλεκτρονικές εκλογές
- ΗΠΑ
- Ηράκλειο
- ΗΧΟΙ ΤΟΥ ΔΑΣΟΥΣ
- θάνατος Κωνσταντίνου.
- Θάνος Μικρούτσικος
- Θέατρο
- Θεοδωράκης
- Θέσεις
- Θεσσαλονίκη
- Θεωρία
- θήβα
- θρησκεία
- Ιαπωνία
- Ιδεολογία
- ιδιωτικά ΑΕΙ
- ιδιωτικοί υπάλληλοι
- ιδιωτικοποιήσεις
- ΙΚΑ
- Ικαρία
- ΙΚΕΑ
- ιμπεριαλισμος
- Ιμπεριαλισμός
- Ινδία
- Ινδονησία
- ΙΝΤΕΡΚΕΜ
- ΙΟΒΕ
- Ιουλιανά
- Ιράκ
- Ιραν
- Ιράν
- Ισαάκ Ιορδανίδης
- Ισπανία
- Ισπάνια
- Ισπανικός εμφύλιος
- Ισραήλ
- ιστορία
- Ιταλία
- Ιτέα
- Ιωάννου
- Κ.Κ.Ε.
- ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ
- καθαρίοτητα
- καθαρίστριες
- Καθημερινή
- κακοκαιρία
- Καλοσκοπή
- κάμερες
- Καναδάς
- Κανέλλη
- Καπιταλισμός
- καπνεργάτες
- Καραϊσκάκης
- Καρπενήσι
- Καρτερός
- Καρυστιανού
- Κάρυστος
- καταγγελία
- καταθέσεις
- καταλήψεις
- κατάληψη
- Καταλονία
- καταργήσεις
- Καταστολή
- Κατοχή
- Κατσέλη
- Κάτσικας
- καύσωνας
- Κέρκυρα
- Κιβωτός του Κόσμου
- Κινα
- Κίνα
- Κίνημα Δεν Πληρώνω
- κινηματογράφος
- κινητικότητα
- Κινητοποιήσεις
- ΚΚΕ
- ΚΚΕ (μ-λ)
- ΚΚΝ (Μαοϊκό)
- ΚΟΕ
- Κοινωνία
- Κοινωνικό Παντοπωλείο
- Κοινωνικό Σχολείο
- Κοινωνικό Φροντιστήριο
- Κολομβία
- κόμματα
- Κομμούνα
- Κομμουνισμός
- Κομμουνιστική Διεθνής
- Κομμουνιστικό κίνημα
- Κον Μπεντίτ
- Κονωνία
- Κορμίτσα
- κορωνοϊός
- Κοτρωνιάς
- Κούβα
- Κουνενής
- Κούρδοι
- κρίση
- ΚΤΕΛ
- Κυβέρνηση
- Κύπρος
- Κυριακή
- Κώστας Κουτμάνης
- Λαγκάρντ
- ΛΑΪΚΗ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ
- Λαϊκή Ενότητα
- Λαϊκή Συνέλευση
- Λαϊκή Συσπέιρωση
- Λαίκος Δρόμος
- Λαϊκός Δρόμος
- ΛΑΜΙΑ
- Λαμία
- Λαμπράκης
- ΛΑΡΚΟ
- Λάρυμνα
- Λατινική Αμερική
- Λάτση
- Λαφαζάνης
- Λειβαδιά
- Λειβαδίτης
- ΛΕΝΙΝ
- Λένιν
- Λενινισμός
- Λιβαδειά
- Λίβανος
- Λιβύη
- Λιγνίτης
- Λιτότητα
- Λογοκρισία
- Λύκειο
- Μ-Λ ΚΚΕ
- Μαζωνάκης
- Μάης '68
- Μάης του 36
- Μαθητές
- μαθητική αντίσταση
- Μαθητική Νεολαία
- Μαθητική Πορεία
- μαθητοδικεία
- Μακεδονικό
- Μακρακώμη
- Μακρόνησος
- Μαλαματίνα
- Μάλι
- Μάνα
- Μάνος
- Μανωλάδα
- ΜΑΟ
- Μάο Τσετούνγκ
- Μαοϊκοί
- Μαραγκός
- μαραθώνια πορεία
- Μαρία Δημητριάδη
- Μαρινόπουλος
- Μαρξ
- Μαρξισμός
- Μαρξιστικό Λενινστικό Κίνημα
- ΜΑΤ
- ΜΕΒΓΑΛ
- μειονότητες
- Μέρκελ
- Μέρτς
- Μέση Ανατολή
- Μεσολόγγι
- μετακινήσεις μαθητών
- μεταλλεία
- Μεταλλεργάτες
- Μεταλλωρύχοι
- Μετανάστες
- Μεταφορές
- Μετρό
- Μητέρες
- Μητσοτάκης
- μηχανικοί
- Μίκης Θεοδωράκης
- μισθός
- ΜΜΕ
- Μνημόνιο
- μονοπώλια
- Μόρια
- Μορφωτικές Εκδόσεις
- Μόσχα
- Μουσικά σχολεία
- μουσική
- Μπελογιάννης
- Μπερκίν
- Μπλίνκεν
- μπλόκα
- Μπλόκο Κοκκινιάς
- Μπογιόπουλος
- ΜΠΠΕ
- Μυτιλιναίος
- Ν.Α.Ρ.
- Ν.Α.Τ.Ο
- Ν.Τ. ΑΔΕΔΥ Φθιώτιδας
- ναζισμός
- ΝΑΡ
- ΝΑΤΟ
- ναυάγιο
- ναυπηγεία
- ναυτεργάτες
- ΝΔ
- νεκρός διαδηλωτής
- ΝΕΟΛΑΙΑ
- Νεολαία
- νεοφιλελευθερισμός
- ΝΕΠΑΛ
- Νεπάλ
- νερό
- Νίκαια
- Νικολόπουλος
- νοθεία
- Νοσοκομεία
- Νοσοκομείο Λαμίας
- Νότια Αφρική
- ντόπα
- Ξάνθη
- Ξενοδοχοϋπάλληλοι
- Ο Στέλιος Καραμήτσος
- Ο.Κ.Δ.Ε.
- Ο.Τ.Α.
- ΟΑΕΕ
- ΟΗΕ
- ΟΙΕΛΕ
- οικοδομή
- Οικοδόμοι
- Οικολόγοι Πράσινοι
- οικονομία
- οικονομική εξόρμηση
- Οίτη
- Οκτωβριανή επανάσταση
- Ολλανδία
- ΟΛΜΕ
- Ολοκαύτωμα
- Ολυμπιακοί
- ΟΜΛΕ
- ομόλογα
- Ομπάμα
- ΟΟΣΑ
- ΟΠΕΚΕΠΕ
- Οργανισμοί
- ΟΣΝΙΕ
- ΟΤΑ
- ΟΤΟΕ
- Ουκρανία
- Π.Α.Μ.Ε.
- Π.Ε.Α.Ε
- Π.Ο.Ε.ΣΥ.
- Παιδαγωγικός Όμιλος
- παιδεία
- παιδικοί σταθμοί
- ΠΑΚΟ
- Παλαιστίνη
- ΠΑΜΕ
- Παμφθιωτικό Μέτωπο Αγώνα
- πανδημία
- πανελλαδική σύσκεψη
- πανελλήνιες
- πανεπιστημιακή αστυνομία
- πανεπιστήμιο
- Πανσπουδαστική 8
- Πάντειος
- Παπαρήγας
- Παραγουάη
- Παρεμβάσεις
- ΠΑΣΟΚ
- Πάτρα
- Παύλιανη
- ΠΓΔΜ
- Πεζω
- Πειρατές
- Πελασγία
- Πέραμα
- Πέρες
- περιβάλλον
- περικοπές
- πετρέλαιο
- πλειστηριασμοί
- πλημμύρες
- ποδόσφαιρο
- ΠΟΕ
- ΠΟΕ - ΟΤΑ
- ΠΟΕ - ΔΟΥ
- ΠΟΕΜ
- ποίηση
- πολεμοκαπηλία
- πόλεμος
- πολιτική
- πολιτικοί πρόσφυγες
- Πολιτισμός
- Πολυτεχνείο
- Πορεία
- Πορεία Αριστερή
- Πορτογαλία
- Ποτάμι
- Πούτιν
- ΠΠΣΠ. ιστορία
- πραξικόπημα
- ΠΡΙΝ
- Προλεταριακή Σημαία
- Πρόνοια
- Προπαγάνδα
- πρόστιμα
- πρόσφυγες
- προσφυγικό
- Προσχολική αγωγή
- Πρόταση νόμου
- προϋπολογισμός
- Πρωτοβάθμια εκπαίδευση
- Πρωτομαγιά
- Πρωτοσέλιδα
- πρωτοσέλιδο
- πυρκαγίες
- ραδιενέργεια
- ρατσισμός
- ρεβιζιονισμός
- ρεφορμισμός
- ριζοσπάστης
- Ρόζα Λούξεμπουργκ
- Ρομά
- Ρούμελη
- Ρούμπιο
- Ρωσία
- Σ.Ε.Κ.
- Σ.Σ.Ε.
- Σαμαράς
- Σάμος
- σάτυρα
- σε ραδιοφωνική συνέντευξη στο Lamia Polis
- ΣΕΑΤΕ
- ΣΕΒ
- σεισμός
- ΣΕΛΜΑΝ
- ΣΕΠΕ ΒΟΙΩΤΙΑΣ
- ΣΕΠΕ Λιβαδειάς
- ΣΕΠΕ ΛΟΚΡΙΔΑΣ
- ΣΕΠΕ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ
- Σερβία
- ΣΕΤΤ
- Σήμα
- Σι Τζινπίνγκ
- σιδηροδρομικό δυστύχημα Τέμπη
- Σικάγο
- Σιωνισμός
- ΣΚΑΪ
- σκάνδαλα
- Σκαραμαγκάς
- σκίτσα
- σκοταδισμός
- σκουπίδια
- ΣΜΑ
- ΣΜΤ
- Σόιμπλε
- σοσιαλισμός
- Σούδα
- Σόφης
- Σπάρτακος
- Σπερχειάδα
- ΣΣΕ
- Στάθης
- ΣΤΑΛΙΝ
- Στάλιν
- Στάλινγκραντ
- ΣΤΑΣΥ
- ΣτΕ
- στεγαστική κρίση
- στεγαστικό
- στέκι
- Στέφανος Ριζάκης
- στόλος
- Στουρνάρας
- Στρατόπεδα Συγκέντρωσης
- Στρατός
- Στυλίδα
- Συγγράμματα
- συγχω
- συγχωνεύσεις
- Σύλλογος Δασκάλων & Νηπιαγωγών Χαλκίδας
- Σύλλογος Δασκάλων-Νηπιαγωγών Χαλκίδας
- ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΕΚΠ/ΚΩΝ Π.Ε ΘΗΒΑΣ «Ο ΠΙΝΔΑΡΟΣ»
- Σύλλογος Εκτάκτων Αρχαιολόγων
- Σύλλογος Εργαζομένων Γ.Ν. Χαλκίδας
- Σύλλογος εργαζομένων ΕΟΠΥΥ Ν. Φθιώτιδας-Ν. Φωκίδα-Ν. Ευρυτανίας
- Σύλλογος εργαζομένων Νοσοκομείου Λειβαδιάς
- Σύλλογος Εργαζομένων Π.Ε. Φωκίδας
- ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ ΦΩΚΙΔΑΣ
- Συνδιάσκεψη
- Συνδικαλισμός
- συνδικάτα
- Συνδικάτο Εργαζομένων ΙΓΜΕ
- Συνδικάτο Οικοδόμων Φθιώτιδας
- Συνδικάτο Τροφίμων και Ποτών Ευβοίας-Βοιωτίας
- Συνδικάτο Φαρμάκου Βοιωτίας Εύβοιας
- Συνδικάτου Μετάλλου Ν. Βοιωτίας
- Συνεντεύξεις
- Συνέντευξη
- Συνεταιριστική Τράπεζα Λαμίας
- Συνταγματική Αναθεώρηση
- Συνταξιούχοι
- συντονισμός
- Συντονιστικό πρωτοβάθμιων σωματείων
- ΣΥΡΙΑ
- Συρία
- ΣΥΡΙΖΑ
- σύσκεψη
- Σχόλια
- σχολικοί φύλακες
- Σχορτσιανίτης
- Σωματείο
- Σωματείο Γάλακτος Τροφίιμων Ποτών Φθιώτιδας
- Σωματείο Εμπ/λων και Ιδιωτικών Υπαλλήλων Φθιώτιδας
- Σωματείο Μετάλλου
- Σωματείο Νηρέα
- Ταξική Πορεία
- Τασκένδη
- Ταϋλάνδη
- Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο
- ΤΕΕ/ΤΑΣ
- ΤΕΙ
- ΤΕΙ Λαμίας
- ΤΕΙ Στερεάς
- Τεμπονέρας
- τέχνη
- Τζον Ριντ
- Τηλεοπτικό
- Το μεγάλο μας Τσίρκο
- τοπικά
- τουρισμός
- τουρκια
- Τουρκία
- Τραγάνα
- τραγουδι
- Τραμπ
- Τράμπ
- Τράπεζα Πειραιώς
- Τράπεζες
- Τρίκερι
- τρίτεκνοι
- Τρόικα
- Τσακνής
- Τσε Γκεβάρα
- Τσιμέντα Χαλκίδας
- ΤΣΙΠΡΑΣ
- Τσίπρας
- Τσιριγώτης
- ΥΓΕΙΑ
- Υγεία
- υγιεινή και ασφάλεια
- Υδρογονάνθρακες
- Υεμένη
- Υπάτη
- Υπεραστικοί
- Υποκλοπές
- υποτέλεια
- υποψήφιος στη Φθιώτιδα με το Μ-Λ ΚΚΕ
- φαρμακεία
- Φασιισμός
- ΦΑΣΙΣΜΟΣ
- Φασισμός
- ΦΑΤΟΥΡΟΥ
- ΦΘΙΩΤΙΔΑ
- Φθιώτιδα
- ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ
- Φιλανδία
- Φιλλιπίνες
- Φιλοσοφική
- φοιτητές
- φοιτητικές εκλογές
- Φοιτητική Πορεία
- φοιτητικό κίνημα
- φορολογία
- φορολογικό
- Φούχτελ
- φτώχεια
- φυσικό αέριο
- Φύσσας
- Φωκίδα
- Φωτογραφία
- Χαλκίδα
- Χαλκίδης
- Χαλκιδική
- χαλυβουργια
- Χαλυβουργια
- Χαλυβουργία
- Χαράτσια
- Χεζμπολάχ
- Χιλή
- Χίτλερ. ιστορία
- Χορτιάτης
- Χούντα
- χρέος
- χρηματοδότηση
- Χρήστος Μπίστης
- Χριστούγεννα
- Χρυσή Αυγή
- Χρυσός
- ψήφισμα
- ψηφίσματα
- Aνακοίνωση
- BIOMET
- BREXIT
- BRICS
- camping
- Chevron
- CHIPITA
- cine Itea
- COSCO
- CPGB m-l
- E.E.K.
- EAM
- EastMed
- Epstein
- FARC-EP
- G7
- GREXIT
- KNE
- LIDL
- Lufthansa
- MAll
- Mercosur
- Metropolis
- Nevzat KALAYCI
- Oscar Niemeyer
- Phone Marketing
- PMLI
- river party
- Samsung
- SCO
- social media
- Video
- WIND

Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου