Ενίσχυση της θέσης της Κίνας στο φόντο του πολέμου στο Ιράν

 

Η επιδρομή των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν πραγματοποιείται στο φόντο του σκληρού ανταγωνισμού για τον έλεγχο πλουτοπαραγωγικών πηγών, ενεργειακών διαδρόμων και γεωπολιτικών σφαιρών επιρροής μεταξύ ΗΠΑ–Δύσης και Κίνας–Ανατολής. Ταυτόχρονα, αποτυπώνει και κάτι βαθύτερο: τη φθορά της αμερικανικής ηγεμονίας και την παράλληλη άνοδο του κινεζικού ιμπεριαλισμού, που ακροβολίζεται και εκμεταλλεύεται τη στρατηγική αποδρομή της.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Κίνα δεν στέκεται ουδέτερα, αλλά κινείται με στόχο την αναβάθμιση της οικονομικής, πολιτικής και διπλωματικής ισχύος της. Θέτει τις προϋποθέσεις ώστε, την επαύριον του πολέμου, να βρεθεί σε ισχυρότερη θέση από τον βασικό ανταγωνιστή της.
Το Πεκίνο καταγγέλλει την αμερικανική πολιτική ως έναν φαύλο κύκλο επεμβάσεων που αποσταθεροποιούν ολόκληρες περιοχές, προβάλλοντας ταυτόχρονα την εικόνα μιας δύναμης που υπερασπίζεται την «πολυπολικότητα» και την ειρηνική συνύπαρξη. Αναδεικνύει έτσι το αδιέξοδο της στρατηγικής των ΗΠΑ, σε έναν κόσμο που βλέπει την Ουάσιγκτον να βυθίζεται ξανά σε έναν πόλεμο χωρίς καθαρή διέξοδο.
Χαρακτηριστικό είναι ότι Κινέζοι αναλυτές μιλούν για «Σισύφεια παγίδα». Όπως ο Σίσυφος δεν μπορεί να φτάσει τον βράχο στην κορυφή, έτσι και οι ΗΠΑ, σε κάθε προσπάθεια επιβολής, προκαλούν αντιδράσεις που τροφοδοτούν τη δική τους φθορά και τις φέρνουν πιο κοντά στην παρακμή.

Πίσω, όμως, από αυτή την καλλιεργούμενη «φιλειρηνική» εικόνα, διαμορφώνεται μια πιο σύνθετη στρατηγική αξιοποίησης των εξελίξεων.
Η Κίνα αποφεύγει την άμεση στρατιωτική εμπλοκή, όχι γιατί βρίσκεται εκτός ανταγωνισμών, αλλά γιατί επιλέγει άλλους δρόμους ενίσχυσης της θέσης της. Επενδύει στη διπλωματία, στις οικονομικές σχέσεις και στην προβολή της ως «σταθερού πόλου», την ώρα που οι ΗΠΑ καταναλώνουν στρατιωτικό και πολιτικό κεφάλαιο στη Μέση Ανατολή.

Ο «εγκλωβισμός» αυτός δημιουργεί περιθώρια κινήσεων για το Πεκίνο, το οποίο σπεύδει να τα αξιοποιήσει σε πολλαπλά επίπεδα.
Η ενίσχυση των επαφών με την Ευρώπη, ακόμη και σε επίπεδο στρατιωτικού διαλόγου, εντάσσεται σε αυτή τη λογική. Οι επαφές με ΕΕ και ΝΑΤΟ παρουσιάζονται ως κινήσεις «σταθερότητας», στην ουσία όμως υπηρετούν τη διείσδυση σε ένα ευρωατλαντικό στρατόπεδο με εμφανείς ρωγμές. Σε μια περίοδο που οι ΗΠΑ πιέζουν τους συμμάχους τους, η Κίνα επιχειρεί να εμφανιστεί ως εναλλακτικός συνομιλητής και να διευρύνει αυτές τις αντιθέσεις.
Ταυτόχρονα, αξιοποιεί τη συγκυρία στο μέτωπο της Ταϊβάν. Η πρόσκληση της ηγεσίας του κόμματος Κουομιτάνγκ του νησιού, στο Πεκίνο, εντάσσεται σε μια στρατηγική πολιτικής προσέγγισης και υπονόμευσης των αποσχιστικών δυνάμεων που στηρίζονται από τις ΗΠΑ. Έτσι επιχειρεί να αποδυναμώσει την πίεση της λεγόμενης «πρώτης νησιωτικής αλυσίδας» και την αμερικανική στρατηγική περικύκλωσης στον Ειρηνικό.

Παράλληλα, εντείνει την πίεση προς την Ιαπωνία, επιχειρώντας παράλληλα να αναδείξει την ανισότιμη σχέση της με τις ΗΠΑ και να αξιοποιήσει ρωγμές στο δυτικό στρατόπεδο. Όπως ο δημόσιος εξευτελισμός της Ιάπωνα πρωθυπουργού Τακαΐτσι από τον Τραμπ κατά την επίσκεψή της στην αμερικανική πρωτεύουσα.
Την ίδια ώρα, ο πόλεμος λειτουργεί και ως πεδίο οικονομικών ευκαιριών. Με μεγάλα ενεργειακά αποθέματα, διαφοροποιημένες πηγές προμήθειας και ισχυρή παρουσία σε κρίσιμους τομείς, η Κίνα μπορεί να αντέξει τους κραδασμούς και σε ορισμένες περιπτώσεις, να βγει ενισχυμένη. Η αστάθεια στις αγορές δημιουργεί ευκαιρίες για περαιτέρω διείσδυση των κινεζικών προϊόντων και τεχνολογιών.
Η σύγκρουση αναδεικνύει επίσης τη σημασία τομέων όπου η Κίνα έχει ήδη ισχυρή θέση, όπως οι πρώτες ύλες, οι σπάνιες γαίες και οι νέες ενεργειακές τεχνολογίες, ενώ ενισχύονται τάσεις αμφισβήτησης της κυριαρχίας του δολαρίου.

Ιδιαίτερη πλευρά αποτελεί η σχέση με το Ιράν. Το Πεκίνο διατηρεί στενούς οικονομικούς και ενεργειακούς δεσμούς και παρέχει πολιτική και διπλωματική στήριξη, χωρίς να εμπλέκεται ανοιχτά στρατιωτικά, αν και εκτιμήσεις μιλούν για παρουσία στο παρασκήνιο.
Την ίδια στιγμή, προβάλλεται ως «ασφαλής» και «προβλέψιμος» εταίρος απέναντι σε μια Δύση που εμφανίζεται πιο επιθετική και ασταθής, επιδιώκοντας να προσελκύσει κεφάλαια και να διευρύνει την επιρροή του.

Σε μια τελευταία εξέλιξη, Κίνα και Πακιστάν -το οποίο έχει αναλάβει ενεργό διαμεσολαβητικό ρόλο- ανακοίνωσαν από το Πεκίνο, κατά τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των δύο χωρών, «πρωτοβουλία πέντε σημείων» για την αποκατάσταση της ειρήνης και της σταθερότητας στην περιοχή του Κόλπου και της Μέσης Ανατολής.
Αποφεύγοντας την άμεση στρατιωτική εμπλοκή και επιλέγοντας πιο έμμεσους, αλλά ουσιαστικούς δρόμους, η Κίνα επιδιώκει να αξιοποιήσει τη φθορά της αμερικανικής ισχύος για να αναβαθμίσει τον ρόλο της.

Ο λεγόμενος «πολυπολικός κόσμος», παρά την κινεζική προπαγάνδα, δεν είναι ένας κόσμος χωρίς αντιθέσεις ή συγκρούσεις. Μετά την υποχώρηση της αμερικανικής μονοκρατορίας, πολλαπλά ιμπεριαλιστικά κέντρα και ισχυρές περιφερειακές δυνάμεις διεκδικούν μεγαλύτερο μερίδιο ισχύος και οι ανταγωνισμοί οξύνονται. Ο αμερικανικός ιμπεριαλισμός γίνεται πιο τυχοδιωκτικός και απρόβλεπτος, για να διατηρήσει τη θέση του, όπως έδειξε η επίθεση στο Ιράν.
Σε αυτή τη μεταβατική εποχή ρευστότητας, αναδιάταξης δυνάμεων και τεκτονικών αλλαγών ιστορικών διαστάσεων, η Κίνα αξιοποιεί τις κρίσεις για να ενισχύσει τη θέση της και να εμφανιστεί ως ηγετική δύναμη των δυνάμεων που αμφισβητούν την αμερικανική ηγεμονία. Θέτει έτσι τις προϋποθέσεις ώστε, από τον σημερινό «πολυπολικό» κόσμο, να περάσουμε, στο μέλλον, σε μια νέα μορφή ιμπεριαλιστικής ηγεμονίας με «κινεζικά χαρακτηριστικά».

πηγή:  Λαϊκός Δρόμος