Ο πρώτος μήνας του πολέμου που εξαπέλυσαν ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν δείχνει ότι δεν επιβεβαιώνει όσα καλλιεργούσε η δυτική προπαγάνδα για γρήγορη νίκη. Δεν έγινε αλλαγή καθεστώτος και ξεσηκωμός του λαού, ο ιρανικός στρατός παρά τα χτυπήματα είναι ιδιαίτερα αξιόμαχος, ενώ ο περιβόητος «Σιδερένιος Θόλος» του κράτους-δολοφόνου Ισραήλ δεν είναι και τόσο άτρωτος. Στο στόχαστρο βρέθηκε και το ισραηλινό «απόρρητο» στρατιωτικό πυρηνικό πρόγραμμα στην Ντιμόνα, που βλήθηκε από το Ιράν, σε αντίποινα για τις επικίνδυνες επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
«Δεν θα υπάρξει συμφωνία με το Ιράν, εκτός από την άνευ όρων παράδοση». Ήταν 6 Μάρτη, μια βδομάδα μετά την έναρξη της επέμβασης, και αυτή ήταν μια ανάρτηση του προέδρου των ΗΠΑ. Ένα μήνα μετά, τα επιτελεία των ΗΠΑ διαρρέουν όρους για «τερματισμό του πολέμου» και λένε ότι ο σχεδιασμός τους περιλαμβάνει «ανταλλάγματα» προς το Ιράν. Όλα δείχνουν ότι ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν εξελίσσεται όπως επεδίωκαν και όπως προέβλεπαν οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους, που μιλούσαν για μια «γρήγορη» και «αποτελεσματική» επέμβαση. Όλα αυτά οξύνουν τις εσωτερικές διαμάχες σε ΗΠΑ και Ισραήλ και κλιμακώνουν τις πιέσεις σε Τράμπ και Νετανιάχου, παρά τις διθυραμβικές τους δηλώσεις για την πορεία του πολέμου.
Με δεδομένες τις δυσκολίες που έχει συναντήσει ο βρόμικος πόλεμος των ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν, κλιμακώνονται οι λεκτικές επιθέσεις, οι απειλές και οι εκκλήσεις για διαπραγματεύσεις, με καθημερινό μπαράζ αντικρουόμενων δηλώσεων του Τραμπ. Ο οποίος τράβηξε την κουρτίνα των προσχημάτων, με το γνωστό κυνισμό του, λέγοντας: «Για να είμαι ειλικρινής, το αγαπημένο μου πράγμα είναι να πάρουμε το πετρέλαιο του Ιράν. Ίσως πάρουμε το νησί Χαργκ, ίσως όχι. Έχουμε πολλές επιλογές. Αυτό θα σήμαινε επίσης ότι θα έπρεπε να παραμείνουμε εκεί για κάποιο διάστημα».
Στο επίκεντρο βρίσκεται και η απειλή για χερσαία επίθεση, κάτι που ωστόσο σταθμίζεται από τα επιτελεία ΗΠΑ-Ισραήλ, γιατί είναι υψηλού ρίσκου, καθώς το Ιράν είναι προετοιμασμένο, δηλώνοντας ότι έχει έτοιμους πάνω από ένα εκατομμύριο στρατιώτες, άντρες και γυναίκες, ενώ η ιρανική ηγεσία μιλάει για την «επόμενη μέρα» στα Στενά του Ορμούζ, προβλέποντας επιβολή διοδίων σε ριάλ, απαγόρευση της διέλευσης αμερικανικών και ισραηλινών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, επιβεβαίωση της ιρανικής κυριαρχίας στα Στενά του Ορμούζ και απαγόρευση διέλευσης σκαφών κάθε χώρας που επιβάλλει μονομερείς κυρώσεις κατά του Ιράν.
Οι μοναρχίες του Περσικού Κόλπου που έχουν εμπλακεί επίσης ανησυχούν, καθώς βλέπουν ζωντανή την προοπτική ανατροπής των συσχετισμών στην περιοχή. Πρώτα ξεσπάθωσαν δηλώνοντας συμμετοχή στο στόλο που προσπάθησαν να συγκροτήσουν οι ΗΠΑ με απρόθυμους ή πρόθυμους «συμμάχους», ωστόσο τώρα υπάρχει συγκράτηση και ρήγμα στο καθεστώς προστασίας τους από τις αμερικανικές βάσεις, που σχεδόν όλες έχουν χτυπηθεί από το Ιράν. Η Σαουδική Αραβία εμφανίστηκε πρόθυμη να επωφεληθεί από ένα αποδυναμωμένο Ιράν, παραχωρώντας -στην πράξη- στις ΗΠΑ εναέριο χώρο, χερσαίες και θαλάσσιες εκτάσεις για τη διευκόλυνση των πολεμικών επιχειρήσεων.
Επιπλέον, όχι μόνο «δεν ελέγχθηκαν» τα Στενά του Ορμούζ, αλλά απειλείται με «κλείσιμο» και άλλο στρατηγικό πέρασμα: Τα Στενά Μπαμπ αλ Μαντάμπ ανάμεσα στην Αραβική Χερσόνησο και το ανατολικό άκρο της Αφρικής, γνωστό και ως «Κέρας της Αφρικής», καθώς οι Χούθι ήδη μπήκαν στον πόλεμο και απειλούν να κλείσουν αυτό το στρατηγικό ναυτικό πέρασμα όταν το κρίνουν απαραίτητο.
Στο μεταξύ έγιναν γνωστές πληροφορίες για το περιβόητο αμερικανικό σχέδιο 15 σημείων που ουσιαστικά υιοθετεί όλη την προπολεμική ατζέντα απαιτήσεων σε βάρος του ιρανικού βαλλιστικού και πυρηνικού προγράμματος και σε βάρος της γεωπολιτικής επιρροής της Τεχεράνης και των στενών σχέσεων με οργανώσεις στην περιοχή. Μεταξύ των 15 σημείων είναι αυτά που απαιτούν από το Ιράν να διαλύσει τις υπάρχουσες πυρηνικές υποδομές σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό, (τις οποίες υποτίθεται είχε διαλύσει όλες με τον πόλεμο των 12 ημερών τον Ιούνη 2025) και να δεχτεί αμερικανική «βοήθεια» για την ανάπτυξη ειρηνικού πυρηνικού προγράμματος στο σταθμό της Μπουσέρ, τον οποίο έχει αναλάβει η Ρωσία και παραμένουν εκεί εκατοντάδες Ρώσοι επιστήμονες και άλλοι εργαζόμενοι, παρά τον πόλεμο. Απαιτείται από το Ιράν να δεσμευτεί ότι δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα, ότι θα απαγορεύσει τον εμπλουτισμό ουρανίου στο έδαφός του και ότι θα παραδώσει τα περίπου 400 κιλά εμπλουτισμένου ουρανίου στη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), βάσει συμφωνημένου χρονοδιαγράμματος. Ζητείται δε από την ΙΑΕΑ να έχει «πλήρη πρόσβαση» και εποπτεία στο Ιράν και να σταματήσει η Τεχεράνη το λεγόμενο μοντέλο υποστήριξης «πληρεξούσιων οργανώσεων», με ανάσχεση χρηματοδότησης, καθοδήγησης και εξοπλισμού τους. Επιπλέον, προτείνονται δραστικοί περιορισμοί στο ιρανικό βαλλιστικό πρόγραμμα, τόσο στις ποσότητες παραγωγής πυραύλων, όσο και στο βεληνεκές τους.
Από την άλλη, οι όροι που θέτει το Ιράν είναι: Πλήρης παύση «της επιθετικότητας και των δολοφονιών από τον εχθρό». Καθιέρωση συγκεκριμένων μηχανισμών για να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξει ξανά πόλεμος. Εγγυημένη και σαφώς καθορισμένη καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων και επανορθώσεων. Ολοκλήρωση του πολέμου σε όλα τα μέτωπα και για όλες τις εμπλεκόμενες ομάδες αντίστασης στην περιοχή. Διεθνής αναγνώριση και εγγυήσεις σχετικά με το κυριαρχικό δικαίωμα του Ιράν να ασκεί εξουσία στα Στενά του Ορμούζ.
Ταυτόχρονα στο Πεκίνο οι ΥΠΕΞ Κίνας και Πακιστάν κατέληξαν από κοινού σε ένα σχέδιο πέντε σημείων με στόχο την εξασφάλιση του ρόλου τους στις εξελίξεις στην περιοχή και την αποκλιμάκωση των συγκρούσεων. Προτείνουν να ξεκινήσει άμεση εκεχειρία και να εξασφαλιστεί πρόσβαση ανθρωπιστικών οργανώσεων σε όλες τις πληγείσες περιοχές, να αρχίσουν το συντομότερο ειρηνευτικές συνομιλίες «με σεβασμό στα κυριαρχικά δικαιώματα του Ιράν και χωρών του Κόλπου», να σταματήσουν οι επιθέσεις σε αμάχους και μη στρατιωτικούς στόχους, να εξασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση πλοίων στα Στενά του Ορμούζ και να διαμορφωθεί ένα γενικό πλαίσιο ειρήνης στη βάση των αρχών της Χάρτας του ΟΗΕ.
Σημάδι της κρίσης στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο είναι το γεγονός ότι κλιμακώνεται η αντιπαράθεση μεταξύ των ΗΠΑ και των ευρωπαϊκών μελών του ΝΑΤΟ, που κρατούν αποστάσεις από τον πόλεμο των ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, λόγω αντικρουόμενων συμφερόντων και ποντάροντας σε έναν αναβαθμισμένο γεωπολιτικό ρόλο την «επόμενη μέρα».
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο κατηγόρησε την Ισπανία και άλλους «συμμάχους» του ΝΑΤΟ για περιορισμένη υποστήριξη στον πόλεμο με το Ιράν, προειδοποιώντας ότι η Ουάσιγκτον μπορεί να επανεξετάσει τη συμμετοχή της μετά το πέρας της σύγκρουσης. Σε μία ακόμη κυνική «επίθεση» προς τους Ευρωπαίους «συμμάχους» προχώρησε ο Τραμπ, λέγοντας σε «όλες αυτές τις χώρες που δεν μπορούν να προμηθευτούν καύσιμα αεροσκαφών λόγω των Στενών του Ορμούζ», όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο αρνήθηκε να εμπλακεί στην «εξουδετέρωση» του Ιράν: «Πηγαίνετε στη διώρυγα και απλώς πάρτε το. Θα πρέπει να αρχίσετε να μαθαίνετε να υπερασπίζεστε τον εαυτό σας – οι ΗΠΑ δεν θα είναι πια εκεί για να σας βοηθούν, όπως δεν ήσασταν και εσείς για εμάς», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η Γαλλία επίσης για πρώτη φορά δεν επέτρεψε στο Ισραήλ να χρησιμοποιήσει τον εναέριο χώρο της για τη μεταφορά αμερικανικών όπλων που θα χρησιμοποιηθούν στον πόλεμο κατά του Ιράν. Η Ισπανία επίσης έχει κλείσει τον εναέριο χώρο της για αμερικανικές πτήσεις που συμμετέχουν στις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο Ιράν, επιδιώκοντας ανταλλάγματα και φοβούμενη αντίποινα από την Τεχεράνη. Η Ιταλία αρνήθηκε στα αμερικανικά στρατιωτικά αεροσκάφη που κατευθύνονταν προς τη Μέση Ανατολή την άδεια προσγείωσης σε βάση της στη Σικελία. Η Γερμανία θα συμβάλει στην ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ μόνο μετά το τέλος του πολέμου στο Ιράν, επανέλαβε ο Γερμανός καγκελάριος και πρόσθεσε ότι η καλύτερη λύση είναι να τελειώσει το συντομότερο η ένοπλη σύγκρουση.
Το Ιράν γνωρίζει βέβαια το βαθμό εμπλοκής των Ευρωπαίων στον πόλεμο. Είναι φανερό όμως ότι διαφοροποιεί τη στάση του στο θέμα του Ορμούζ, επειδή ξέρει τη σημαντική επίδραση που έχει το ενεργειακό ντόμινο στις εύθραυστες ευρωπαϊκές οικονομίες και προσπαθεί να διευρύνει τις ρωγμές και τις αντιθέσεις στο ευρωατλαντικό στρατόπεδο. Είναι φανερό ότι η ΕΕ και κυρίως οι μεγαλύτερες οικονομίες της διαπραγματεύονται πίσω από τους καπνούς και τα ερείπια του πολέμου τη θέση τους στην περιοχή την επόμενη μέρα, χωρίς κανείς βέβαια να μπορεί να προβλέψει πότε και ποια θα είναι αυτή.
Χαρακτηριστικό των ευρωπαϊκών εκτιμήσεων για τις εξελίξεις είναι άρθρο της βρετανικής εφημερίδα «Financial Times» που αναφέρει ότι το Ιράν μπορεί τελικά να βγει «ενισχυμένο και πιο επικίνδυνο» από τον πόλεμο. Επισημαίνει τις προσπάθειες «κεφαλαιοποίησης» των Στενών του Ορμούζ μέσω και της επιβολής τελών διέλευσης, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τραμπ έχει «ένα παράδοξο και αντίστροφο ταλέντο» να ωθεί τους εχθρούς των ΗΠΑ να ανακαλύπτουν νέα μέσα πίεσης κατά της Αμερικής: Για παράδειγμα, ο εμπορικός πόλεμος που κήρυξε απέναντι στην Κίνα έπεισε το Πεκίνο να εκμεταλλευτεί την κυριαρχία του στις σπάνιες γαίες και στα κρίσιμα ορυκτά, αναγκάζοντας τις ΗΠΑ να μειώσουν τους δασμούς.
Δεν αποκλείει έτσι το ενδεχόμενο να εξέλθει το Ιράν από τον πόλεμο με ενισχυμένη διεθνή θέση, επισημαίνοντας πως αν και έχει υποστεί σημαντικά πλήγματα, όχι μόνο συνεχίζει να πολεμά, αλλά προκαλεί και σημαντικές ζημιές στα αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή του Κόλπου, όπως στη Σαουδική Αραβία και στα ΗΑΕ, θέτοντας ερωτήματα μακροπρόθεσμα. Το άρθρο αναδεικνύει επίσης ως κρίσιμο ζήτημα το γεγονός ότι τα Στενά του Ορμούζ μπορούν να προσφέρουν στο Ιράν «μια σημαντική και δυνητική ροή εσόδων» στο μέλλον.
πηγή: Λαϊκός Δρόμος
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου