Ζοφερό τοπίο διαρκούς και διευρυνόμενης χειροτέρευσης της εργασιακής πραγματικότητας

 

Ενδιαφέρον προκαλεί ο απολογισμός της Επιθεώρησης Εργασίας για το 2025: μέσα από 82.000 ελέγχους και περισσότερες από 19.000 κυρώσεις, επιβλήθηκαν πρόστιμα ύψους 53,9 εκατ. ευρώ, αποκαλύπτοντας όλο το φάσμα των διογκούμενων ευέλικτων εργασιακών σχέσεων.

Κινούμενοι στο πλαίσιο νομιμότητας που τους έχουν εξασφαλίσει τουλάχιστον τρεις αντεργατικοί νόμοι των τελευταίων χρόνων, πολλοί εργοδότες προχώρησαν σε μετατροπές συμβάσεων από πλήρη σε μερική ή εκ περιτροπής απασχόληση, μια τάση που αυξήθηκε κατά 18,63% σε σχέση με το 2024.

Σήμερα 1.253.289 εργαζόμενοι βρίσκονται σε μερική και 319.005 σε εκ περιτροπής απασχόληση, επιβεβαιώνοντας τους φόβους για εδραίωση των ελαστικών σχέσεων εργασίας, δηλαδή για ύπαρξη κακοπληρωμένων θέσεων εργασίας.

Για το 2026, ανεβασμένα παρουσιάζονται και τα ποσοστά της ανεργίας: σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το ποσοστό ανεργίας για το πρώτο τρίμηνο διαμορφώθηκε στο 10,6%, με τους άνεργους να φτάνουν τα 508.401 άτομα, σημειώνοντας αύξηση 28,7% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο.

Ταυτόχρονα, οι τελευταίοι νόμοι προέβλεπαν τη 13ωρη απασχόληση στον ίδιο εργοδότη, συνθήκη στην οποία οδηγούν συνήθως οι χαμηλοί μισθοί. Έτσι, το 2025 η ψηφιακή κάρτα σημείωσε πάνω από 85% αύξηση των εργαζομένων που εργάζονται υπερωριακά, καθώς ο αριθμός τους ανήλθε από 271.250 σε 502.405, επιβεβαιώνοντας αυτή τη φορά το ξεχείλωμα του ωραρίου προκειμένου «να βγει η δουλειά», αλλά και τις εξαντλητικές συνθήκες στο σύγχρονο εργασιακό τοπίο. Επιπλέον, εντοπίστηκαν 1.372 αδήλωτοι εργαζόμενοι, κυρίως στον κλάδο της εστίασης –οι συγκεκριμένοι πολλές φορές βρίσκονται εκβιαζόμενοι από τους εργοδότες και αναγκάζονται να κρυφτούν σε περίπτωση ελέγχων, ώστε να σκεπαστούν οι επαναλαμβανόμενες παρανομίες των επιχειρήσεων.

Είναι, επίσης, χαρακτηριστικό ότι οι εργαζόμενοι στις περισσότερες περιπτώσεις καταγγέλλουν μη καταβολή δεδουλευμένων μισθών, δώρων εορτών και υπερωριών –αυτό καταγράφουν οι περισσότεροι έλεγχοι, αλλά και οι μηνυτήριες αναφορές των εργαζομένων, δηλαδή αποκαλύπτουν το μέγεθος της απλήρωτης εργασίας, κυρίως στους τομείς της εστίασης και του λιανικού εμπορίου.

Τέλος, είναι προφανές ότι η συνολική εξάρθρωση των εργασιακών δικαιωμάτων θα οδηγούσε και στα εργατικά ατυχήματα. Η περσινή χρονιά σημείωσε ρεκόρ 25ετίας, καθώς αναφέρθηκαν 20.498 περιστατικά. Ωστόσο, μόνο το 39% των περιστατικών εξετάστηκε, καθώς από τις διαδικασίες αποκλείονται τα παθολογικά, τα τροχαία, τα ατυχήματα «ήσσονος σοβαρότητας» και όσα σχετίζονται με μη εξαρτημένη εργασία (ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι κτλ). Συνεπώς, δεν καταγράφονται όσα περιστατικά σχετίζονται εμμέσως με την εντατικοποίηση των συνθηκών εργασίας και παραμένει, έτσι, η μεγάλη απόκλιση μεταξύ των στοιχείων της Επιθεώρησης Εργασίας και των συνδικάτων, που φέτος μιλούν για έξαρση εργατικών ατυχημάτων.

Σημειωτέον, ότι τα παραπάνω πορίσματα έρχονται από μία απαξιωμένη και υποβαθμισμένη δημόσια ελεγκτική αρχή, με πλημμελείς ελέγχους και απανωτά προσκόμματα. Ακόμα και έτσι, τα μηνύματα είναι απογοητευτικά: εργαζόμενοι εμφανίζονται με όλο και λιγότερα δικαιώματα (αδήλωτη εργασία), με όλο και περισσότερο εργασιακό βάρος (εξαντλητικά ωράρια), με όλο και μεγαλύτερη εργασιακή εκμετάλλευση (μη καταβολή δεδουλευμένων).

Και μπροστά σε όλη αυτή τη δραματική κατάσταση για τους εργαζόμενους, διαμορφωμένη πλήρως από την εργοδοτική εκμετάλλευση και την κυβερνητική κάλυψη, τα ανώτερα συνδικαλιστικά όργανα αποδεικνύονται κατώτερα των περιστάσεων –κάθονται ακίνητα όταν ο εργαζόμενος κόσμος χτυπιέται από τόσες διαφορετικές πλευρές.

πηγή: Λαϊκός Δρόμος